Yeni internet qiymətləri və 2011 ilə müqayisə

Keçən il olduğu kimi, 2012-nin də Sentyabr ayı bir çox internet provayderlərin qiymətlərini endirməsi ilə müşayət olundu. AzStarNet, Metronet, Transeurocom, AzDataKom, DataPlus, Ultel, Stream, AvirTel, Bakinternet, AzTeleKom və Connect qiymətləri endirib yeni paketlər təqdim etmişdir. Əgər siz bu internet provayderlərindən hər hansı birini istifadə edirsinizsə, ödədiyiniz məbləğ qarşılığında yeni sürəti alıb-almadığınızı mütləq yoxlayın.

Yoxla.az 2011-ci ilin avqust ayından fəaliyyətə başlayıb və o vaxtdan Azərbaycan internetində bütün qiymət dəyişikliklərini təqib edir. İnternetimizdə baş verən dəyişiklikləri daha aydın təsvir etmək üçün, 2011-ci ilin Avqust ayından bu günə qədər dəyişiklikləri analiz etdik.

Genişzolaqlı (Fixed) İnternet

Genişzolaqlı internet qiymətlərini müqayisə etmək üçün biz bütün limitsiz paketlər üzrə 1Mb/s sürətin qiymətini əsas götürdük. Aşağıda göy zolaqla müvafiq il üçün 1Mb/s sürətin qiymət diapazonu (minimal-maksimal), sarı ox isə ortalama qiyməti göstərilmişdir:

Yuxarıda göstərildiyi kimi, 1Mb/s sürətinin qiyməti 2011-ci il üçün 6.66-100 manat arasında dəyişib və 1Mb/s sürətin orta qiyməti 21.5 manat təşkil edib. 2012-ci ildə qiymət diapazonu xeyli kiçilərək 1.33-15 AZN, orta qiymət isə 6.27 manat təşkil etmişdir. Ortalama 1 Mb/s sürətin qiyməti 3.45 dəfə ucuzlaşmışdır.

İkinci müqayisə kriteriyamız qoşulma sürətləridir. Son 1 ildə kabel və fiber optik provayderlər fəaliyyətə başlamış, ADSL provayderləri maksimal sürəti 24Mb/s-a artırmışdır. Nəticədə, aşağıda göründüyü kimi, maksimal sürət 2011-də 12 Mb/s-dən, 2012-də 100 Mb/s-ə artmışdır. Müvafiq vaxtda ortalama qoşulma sürəti 3.69-dan 10.3 Mb/s-ə, minimal qoşulma sürəti isə 256Kb/s-dən 1Mb/s-ə qaldırılmışdır.

read more »

Rəqəmli və Kabel TV xidmətləri əlavə olundu!

Artıq Yoxla.az-da rəqəmli və kabel televiziya xidmətlərini də yoxlaya biləcəksiniz. Hal-hazırda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 4 TV provayderinin təqdim etdiyi 30-a yaxın paketi və yüzlərlə kanalı müqayisə edə bilərsiniz. Hər zamankı kimi saytımızda paketin qiyməti və paketə daxil olanlar haqda ətraflı məlumatlar da yerləşdirilmişdir.

Hal-hazırda AiləTV, KATV1, B&BTV və ConnectTV şirkətlərinin paketləri əlavə edilmişdir. Əgər siz bu xidmətlərdən hər hansı birini istifadə edirsinizsə, və ya əvvəllər istifadə etmisinizsə, saytımıza daxil olub bu şirkətlərin göstərdiyi xidmət haqda rəyinizi bildirə bilərsiniz.

Xatırladaq ki, Yoxla.az Azərbaycanda bir sıra xidmət və məhsulların yoxlanılmasını və müqayisəsini istehlakçılar üçün asanlaşdırmaq məqsədilə yaradılmışdır. Tezlikə dir sıra digər xidmətlər də əlavə ediləcəkdir.

TV paketlərini müqayisə etmək üçün bura keçin: http://yoxla.az/az/tv/

Yoxlayıb rəyinizi bildirin

Bu həftə saytımıza yeni funksionallıq əlavə etdik – xidmət haqda istifadəçilərin rəyini paylaşması. Başqa insanlar hər hansı bir xidməti aldıqda digər istifadəçilərin təcrübə və rəylərindən faydalanaraq düzgün qərar verə biləcəklər.

Hər hansı bir provayderin paketini seçdiyinizdə sol tərəfdə insanların onu bəyənib-bəyənmədiyini, həmçinin neçə nəfərin rəy yazdığını görə biləcəksiniz. Xidməti bəyəndiyiniz və ya bəyənmədiyiniz (qınadığınızı) halda sadəcə bu düymələrlə səs vermək kifayətdir.

Əgər siz öz təcrübənizi başqaları ilə paylaşmaq istəyirsinizsə o zaman ətraflı olaraq xidmətin müsbət və mənfi cəhətləri haqda rəy yazın.

Sizin rəyiniz həmçinin xidmətin ulduz reytriqində də nəzərə alınacaq. Belə ki, biz istifadəçilərin rəyləri əsasında hər bir provayder üçün ortalama reytinq çıxarırıq:

Səs vermək və ya rəy yazmaq üçün sizin Facebook və ya Twitter hesabınız olmalıdır. Hesabınızda siz yazmış olduğunuz rəyləri redaktə edə və ya silə bilərsiniz. Yeni rəy yazdığınızda, yazdığınız rəyi avtomatik olaraq Facebook və Twitterdə dostlarınızla paylaşmaq imkanı da var.

Ümid edirik ki, bu rəylər nəticəsində peşmançılıq çəkən istifadəçilərin sayı azalacaq. Hər birinizi istifadə etdiyiniz və ya etmiş olduğunuz xidmət haqda rəyinizi paylaşmağa dəvət edirik.

Misal üçün Azercell xidmətinə baxa bilərsiniz: http://yoxla.az/az/internet/mobile/azercell/180-3gmax-30m

ADSL Xidmətini Necə Seçməli?

ADSL xidmətini seçərkən əsas 2 parametrə diqqət yetirmək lazımdır – qiymət və sürət. Provayderlərin qiymətlərini asanlıqla saytımızda müqayisə edə bilərsiniz. Lakin sizin nəticədə aldığınız sürət, provayderin göstərdiyi maksimal sürət olmaya bilər.

ADSL-in bir neçə standartı mövcuddur. Bunlardan ən geniş istifadə olunanları:

  • ADSL – maksimal 8 Mb/s
  • ADSL2 – maksimal 12 Mb/s
  • ADSL2+ – maksimal 24 Mb/s

Azərbaycanda demək olar ki bütün provayderlər ADSL2+ dəstəkləyir. Lakin, əgər siz ADSL2+ sürətindən faydalanmaq istəyirsinizsə, modeminiz ADSL2+ dəstəkləməlidir.

Bu günlərdə bir çox internet provayderi sərfəli qiymətə yüksək sürətli bağlantı vəd edir. Lakin bəzən istifadəçilər vəd olunan sürəti əldə edə bilmir. Bunun əsas səbəsi qoşulan istifadəçi ilə telefon qovşağı (ATS) arasında olan məsafədir. ADSL texnologiyası məsafəyə və xəttin keyfiyyətinə çox həssasdır. Əgər sizi telefon qovşağınıza bağlayan naqillər keyfiyyətsizdirsə və ya zədələnmişdirsə bu sürətlər daha da aşağı ola bilər.

Telefon qovşağına olan məsafənin ADSL sürətinə təsiriYuxarıdakı qrafik ADSL texnoloqiyalarının, telefon qovşağına olan məsafədən aslı olaraq, sizin əldə edə biləcəyiniz sürəti göstərir. Əgər siz telefon qovşağına 1.5 km və ya daha yaxın məsafədə yaşayırsınızsa bəxtiniz gətirib – rahat 12 Mb/s sürət əldə edə bilərsiniz. Lakin əgər siz 3 km və ya daha uzaq məsafədən bağlanırsınızsa, o zaman 2-3 Mb/s sizin maksimal sürətiniz olacaq. Yəni, əgər sizinlə telefon qovşağının arasında məsafə böyükdürsə o zaman 3 Mb/s-dən sürətli paketi almağın mənası yoxdur. (Qeyd: rəqəmlər provayderlərə görə deyişə bilər.)

Bunu həmçinin aşağıdakı qrafik də təsdiq edir. Göründüyü kimi, 2008-2011 illərində, provayderlər üzrə ortalama maksimal endirmə sürəti 2Mb/s-dən 3Mb/s-ə qalxmışdır. Yəni 3 Mb/s üzərində sürət alan adamların sayı heç də çox deyil.

Beləliklə, əgər siz ADSL ilə qoşulursunuzsa və telefon qovşağından 3 km və ya daha uzaqda yaşayırsınızsa, o zaman sizə 4 Mb/s sürətinə qədər paketlər lazımdır. Əgər 2 km-ə qədər məsafədən qoşulursunuzsa, o zaman demək olar ki istədiyiniz sürəti seçə bilərsiniz.

Son olaraq onu qeyd edək ki, daha yüksək sürətlər üçün yeni texnologiyalar – kabel və fiber-obtik (FTTx) tələb olunacaq. Bu texnologiyalar isə hələlik əlçatmazdır.

Azərbaycan İnternet Sürətinə Görə Dünyada 106-cı yerdədir

SpeedTest” testləri əsasında formalaşdırılan “NetIndex” reytinqində Azərbaycan 106-cı yerdədir. Bu məlumat 24 Sentyabr – 23 Oktyabr müddətində toplanılmış 300.000-dən çox testlərin əsasında formalaşdırılıb.

Ölkə üzrə ortalama sürətlər aşağıdakı kimidir:

  • Endirim sürəti (download) – 2.78 Mb/s
  • Yükləmə sürəti (upload) – 0.92 Mb/s

ADSL provayderləri arasında ortalama endirmə sürətinə görə ən yaxşı 3 provayder:

  1. Eurosel – 6.97 Mb/s
  2. AzStarNet – 4.55 Mb/s
  3. Alfanet (Adanet) – 3.57 Mb/s

Mobil internet provayderlərində isə ortalama endirmə sürəti belədir:

  1. Azerfon – 1.44 Mb/s
  2. Elcell (Datacell) – 1.04 Mb/s
  3. (digər provayerlər haqda məlumat yoxdur)

Yuxarıdakı rəqəmlər ölkədaxili vəxiyyəti əks etdirsə də, dünya səviyyəsində Azərbaycan internetinin harda olduğunu anlamaq üçün digər ölkələrlə müqayisə etmək lazımdır. Aşağıdakı diaqramda “NetIndex” Oktyabr məlumatları əsasında bütün ölkələrin otralama endirmə sürətləti göstərilmişdir. Biz müqayisə üçün İsveç (26 Mb/s), Rusiya (10.5 Mb/s), Türkiyə (6 Mb/s) və Azərbaycanı (2.78 Mb/s) seçdik.

Bizi maraqlandıran digər bir sual da Azərbaycanda internet sürətlərinin artış tempi oldu. Bunun üçün biz yenə də “NetIndex” məlumatları əsasında 2008-2011 illəri arasında Azərbaycan, Türkiyə və Dünyada ortalama endirmə sürətlərini müqayisə etdik. Dünyada bu göstərici 2 dəfədən çox artsa da, Azərbaycan üçün demək olar ki üfüqi qalmışdır.

Bir daha qeyd edək ki bu araşdırma “NetIndex” məlumatları əsasında formalaşdırılıb və tam reallığı əks etdirməyə bilər.

Dövlət Provayderləri də ADSL Qiymətlərini Endirdi

Oktyabr ayının 1-dən etibarən Aztelecom.net və Bakinternet də ADSL qiymətləri endirdi. Qiymətlər bütün paketlərdə təqribən 25-50% endirilmişdir. Yeni qiymətlərlə aşağıda tanış ola bilərisiniz:

Bakinternet yeni qiymətlər

Aztelekom.net yeni qiymətlət

Bunlarla yanaşı DataPlus da qiymətləri endirmişdir:

DataPlus yeni qiymətlər

Qeyd edək ki, özəl provayderlərin çoxsu təqribən 1 ay əvvəl ADSL qiymətlərini endirmişdilər və biz bu haqda xəbər vermişdik.

Ümid edirik ki genişzolaqlı internetin əlçatan olması onun yayılmasına və ölkədəki internet xidmətlərinin çoxalmasına təkan verəcək.

ADSL qiymətlərində payız endirimləri

Yenilənmə [08/09/11]: Alfanet, Azstarnet, Azdatakom və Nakhinternet də qiymətləri endirdilər. Düzdür bəziləri bunu müddətsiz kampaniya şəklində edib ki, bu da biraz narahat edicidir. Yeni qiymətlərlə burada tanış ola bilərsiniz:

Bu həftə ADSL provayderlərindən gələn qiymət endirimləri ilə başladı.

İlk əvvəl Ultel qiymətlərindəki endirimləri haqda xəbər verdi: yoxla.az/az/internet/broadband/ultel/

Ardından Azeronline qiymətləri endirdi: yoxla.az/az/internet/broadband/azeronline/

Günün sonuna isə Provayder.az yeni qiymətlərini açıqladı: yoxla.az/az/internet/broadband/provayder-az/

Qeyd edək ki, qiymətlər bəzi hallarda 50%-ə qədər endirilib və 1 Mb/s sürətli paketlər artıq tarixə çevrilməkdədir.

Yoxla.az-da olan məlumata görə yaxın günlərdə Bakinternet və bəzi başqa provayderlərdə də endirimlər gözlənilir. Bloqumuzu izləyin.

İnternet Bağlantı Növləri

İnternet gündəlik həyatımızın, ayrılmaz hissəsinə çevrilməyə başlayır.  İnformasiya mübadiləsində işimizi asanlaşdıran internet texnologiyalarına müxtəlif yollardan çatma imkanımız var.  Həmin internet bağlantı tipləri barədə bir qədər məlumatlandırmaq istərdik.

ADSL

Ən geniş yayılmış İnternet bağlantı formalarındadır.  ADSL, ingiliscədən “Asymmetric Digital Subscriber Line” sözlərinin baş həriflərinin birləşməsi ilə yaranıb. Azərbaycan dilinə “Asimmetrik Rəqəmsal Abunəçi Xətti” kimi tərcümə olunur.  Adi analoq telefon xətlərini yüksək sürətli qoşulma xətlərinə çevirən modem texnologiyasıdır.

Fəaliyyət prinsipi
ADSL texnologiyasında kanalın ötürmə zolağı çıxan və daxil olan trafik arasında qeyri simmetrik paylanır. İstifadəçilərin çox hissəsinə daxil olan trafik daha çox əhəmiyyət kəsb edir, nəinki çıxan trafik, buna görə daxil olan trafik üçün zolağın boyük hissəsinin ayrılması özünü doğruldur. Adi telefon xətti səsin ötürülməsi üçün 0…4 kHz tezlik zolağını istifadə edir. Telefon şəbəkəsinin işinə maneə törətməmək üçün ADSL-də tezliyin aşağı sərhədi 26 kHz səviyyəsində yerləşir. Yuxarı sərhəd isə məlumatın ötürmə sürətinə olan tələbdən və telefon kabellərinin imkanlarindan irəli gələn 1.1 MHz təşkil edir. Bu zolaq iki hissəyə bölünür – tezliklər 26KHz dən 138 kHz-ə qədər çıxış axınına ayrılır, 138 kHz dən 1.1 MHz ə kimi zolaq daxil olan axına ayrılır. Bu növ tezliklərin paylanması eyni zamanda telefonla danışıq aparmaq və məlumatın ötürülməsinə imkan yaradır.

Aydındır ki, bəzi halda ADSL modemin yüksəktezlikli siqnalı müasir telefonların elektronikasına mənfi təsir göstərir, və ya telefon hər-hansı xüsusiyyətinə görə xəttə yüksəktezlikli parazit siqnal gətirir. Bununla mübarizə üçün abunəçinin evində telefon xəttinə aşağı tezliklərin tənzimləyicisi qoşulur (tezlik bölücüsü, ing. Splitter). Bu qurğu telefona yalnız siqnalın aşağıtezlikli tərkib hissəsini buraxır və telefonun xətdə olacaq təsirini aradan qaldırır. Bu cur tənzimləyicilər əlavə enerji tələb etmir və buna görə elektrik şəbəkəsində və ya ADSL avadanlığinda nasazlıqlar yarandıqda səs kanalı işçi vəziyyətində qalır.

Abunəçiyə ötürmə 1.5 dən 8 Mbit/s dək sürəti ilə aparılır. Xidməti kanalın sürəti 15 -640 Kbit/s arasında dəyişə bilər. Xəttin maksimal sürəti müxtəlif faktorlardan asılıdır, məsələn xəttin uzunluğundan, kabelin kəsik sahəsindən və xüsusi müqavimətindən. Sürətin aşağı düşməsinə kabelin quruluşu da təsir göstərir.

Əsasən 4km məsafədəki uzaqlıqlara,  bəzi hall isə 8mk qədər uzaq məsafələrə çəkilir. Bu da sizin ADSL çəkdirmək istədiyiniz yerin ATS-dən uzaqlığına görə keyfiyyətinə də təsiri olacaq.

Qeyd:  Azərbaycandakı provayderlər endirmə (download) sürətini təklif etdikləri rəqəmdən asılı olmayaraq, yükləmə (upload) sürəti 1024mbps-dən yuxarı olmur.

Kabel

Kabel ilə internetə qoşulma Azərbaycanda hələki yayılmış vəziyyətdə deyil. Bu tip qoşulmanın  400Mbit/s -ə qədər sürət imkanı olur. Əsasən fərdi, evlər üçün bu servisin verilməsi Kabel televiziyları vasitəsi ilə edilir. Azərbaycanda da bir sıra kabel televiziyaları fəaliyyət göstərir. Onların da bu servisi vermək üçün infrastruktur işləri aparırlar. Yaxın zamanda Azərbaycandakı kabel tv-lər vasitəsi ilə istifadəçilər kabel interneti xidmətindən faydalanmaq şansları olacaq.

GSM operatorların xidmətləri (3G/EDGE)

İnternetə qoşulmaq üçün GSM operatorları da müəyyən xidmət göstərirlər. Dünya üzərində əsasən bu xidmət 3G bağlantısıdır. Azərbaycanda təkcə Azerfon-a məxsus ticarət nişanları Azerfon-Vodafone və Nar-Mobile 3G xidmətini təklif edir. Azercell və Bakcell isə EDGE ilə internet bağlantı xidməti verir.
Bunlar arasında 3G ən sürətlidir. İngiliscədən tərcümədə 3rd Generation yəni 3-cü Nəsil deməkdir. Bu 3-cü nəsi internet texnologiyasıdır. GSM EDGE, UMTS, CDMA2000, DECT və WiMAX texnologiyalarını əhatə edən bir standartlar ailəsidir. Verilən xidmətlər arasında mobil istifadəçilər üçün geniş-sahədə kabelsiz telefon danışıqları, görünüşlü zənglər və kabelsiz məlumat ötürmə xidməti vardır.

Aparılan araşdırmalar zamanı məlum olmuşdur ki, Azərbaycanda ən aşağı sürət 0,5 mbit/s, ən yüksək sürət isə — 3,4 mbit/s-dir. Ən yüksək sürət Bakı şəhərinin mərkəzində müşahidə olunmuşdur. M.Əzizbəyov heykəli, “Elmlər Akademiyası”, “Gənclik”, “İçəri şəhər” metro stansiyaları, habelə Milli Məclisin binasının ətrafında orta sürət 3,0 mbit/s-dir. Yeni Yasamal yaşayış massivində, “Nəriman Nərimanov”, “Xətai” metro stansiyaları ətrafında isə — 2 mbit/s, Abşeron yarımadasında, əlxüsus Mərdəkan, Novxanı, Buzovna, Bilgəh, Şüvəlan, Zirə qəsəbələrində və dənizkənarı digər zonalarda genişzolaqlı internet baglantısının sürəti 1,5-2,5 mbit/s olmuşdur.

EDGE isə GSM infrastrukturunda və tezliklərində (850/900/1800/1900) çalışan, mobil ünsiyyətdə üçüncü nəsilin başlanğıcı olaraq sayıla biləcək, yüksək sürətdə məlumat ünsiyyəti təmin edən texnologiyadır. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, Azercell və Bakcell də hələki bu sistemdən istifadə olunur. Bir neçə il əvvəlçox yüksək göstərici sayılsa da artıq göstəriciləri yetərli deyil. Azərbaycanda ortalama sürəti 256kbps olur. Mobil olaraq istifadə etmək üçün əlverişli olsa da geniş istifadədə əlverişli sayılmır.

WiFi

Çox zaman istifadə etdiyimiz internetə bağlantı formalarından biridir. Əsasən oturduğumuz iaşə yerlərində, ofislərdə və s. bu bağlantı formasına sıx-sıx rast gəlirik.  ADSL şəbəkəsindən gələn interneti xüsusi modemlərlə WiFi kimi istifadəçilərə paylayırlar.  WiFi sözü ingiliscədən “Wireless Fidelity” sözlərindən əmələ gəlib və tərcüməsi “Simsiz Dəqiqlik” deməkdir.

Texnologiya eyni vaxtda onlarla istifadəçinin bir şəbəkədə işləməsi üçün şərait yaradır. Bu zaman sonuncu abonent üçün məlumat ötürülməsi sürəti 108 Mbit/san təşkil edir. IEEE 802.11 standartını dəstəkləyən xüsusi modulla təmin edilmiş noutbuk, netbuk,cib kompyuteri, smartfonlar, veb kamera sahibləri Wi-Fi birləşmədən istifadə edə bilərlər.

Bu bağlantını formasını xidmət kimi satan provayderlər də mövcuddur.  Şəhərin müxtəlif yerlərində pullu  WiFi-lar var ki, buna qoşulmaq üçün xüsusi bir məbləğ ödəmək lazım gəlir. Siz saytımızdan həmin bu seçimlər zamanı hansı provayderin daha uyğun olduğunu yoxlayacaqsınız.